Zyskaj przewagę dzięki głębokiej wiedzy inżynieryjnej! Poznaj unikalne właściwości fizykochemiczne czystego propanu R290, wykresy ciśnień roboczych w porównaniu do syntetycznych czynników R32 i R410A, wymogi bezpiecznego napełniania instalacji w pomieszczeniach oraz rygorystyczne procedury BHP.

O szkoleniu

Co to jest Czynnik Chłodniczy R290 i czym różni się od propanu technicznego?

Czynnik chłodniczy R290 to organiczny związek chemiczny należący do grupy węglowodorów nasyconych (wzór sumaryczny C₃H₈), występujący naturalnie w złożach gazu ziemnego. Istnieje krytyczna, bezkompromisowa różnica pomiędzy czynnikiem R290 a popularnym propanem technicznym stosowanym w butlach gazowych do grilla czy w instalacjach samochodowych LPG. Propan techniczny to często mieszanina propanu-butanu, która może zawierać zaledwie 90% czystego propanu, jest silnie zanieczyszczona innymi węglowodorami i – co najważniejsze – ze względów bezpieczeństwa jest poddawana procesowi nawaniania (dodatek związków siarki). Zanieczyszczenia i środki nawaniające wprowadzone do hermetycznego obiegu chłodniczego pompy ciepła doprowadziłyby do natychmiastowej korozji, uszkodzenia uzwojeń sprężarki i zniszczenia układu. Z kolei czynnik chłodniczy R290 charakteryzuje się ekstremalnie wysoką czystością wynoszącą minimum 99,5%, jest całkowicie bezwonny, bezbarwny, pozbawiony wilgoci oraz jakichkolwiek domieszek.

Zapisz się

Parametry Termodynamiczne: Porównanie R290, R32 i R410A

Z punktu widzenia efektywności i sprawności grzewczej, R290 deklasuje tradycyjne czynniki syntetyczne, szczególnie w surowych warunkach zimowych przy ujemnych temperaturach zewnętrznych. Wynika to bezpośrednio z unikalnej charakterystyki fizycznej i termodynamicznej propanu:

  • Temperatura wrzenia: Wynosi -42.1°C pod ciśnieniem atmosferycznym, co umożliwia wydajną wymianę ciepła i szybkie odparowanie chłodziwa nawet przy srogich mrozach.
  • Entalpia parowania: Wyjątkowo wysoka wartość sprawia, że propan podczas przemiany fazowej pochłania gigantyczne ilości ciepła z otoczenia, co przekłada się na znacznie wyższy współczynnik COP urządzeń.
  • Temperatura krytyczna: Wynosi aż 96.74°C (dla porównania R32 ma tylko 78.11°C), co pozwala na przeprowadzenie procesu skraplania w znacznie wyższych temperaturach i osiągnięcie temperatury wody grzewczej na zasilaniu do 75°C bez wspomagania grzałkami.
  • Niska wrażliwość na wilgoć: R290 nie wykazuje właściwości korozyjnych i doskonale miesza się z popularnymi olejami chłodniczymi (mineralnymi MO, alkilobenzenowymi AB oraz poliestrowymi POE), co drastycznie redukuje awaryjność sprężarek.

Zapisz się

Kursy Propanowe R290 w Praktyce - dla kogo?

Porównanie ciśnień roboczych (bar) przy skraplaniu

Kluczową zaletą mechaniczną R290 są znacznie niższe ciśnienia pracy w układzie, co bezpośrednio przekłada się na mniejsze obciążenie sprężarki, zaworów i dłuższą żywotność całego systemu:

  • Przy temperaturze skraplania 60°C: Czynnik R32 generuje ciśnienie pracy po stronie wysokiej na poziomie aż 39.33 bar, podczas gdy R290 pracuje przy bezpiecznym ciśnieniu wynoszącym zaledwie 21.17 bar.
  • Przy temperaturze skraplania 70°C: Czynnik R32 wymaga ekstremalnego i niebezpiecznego dla komponentów ciśnienia 48.77 bar, natomiast propan R290 osiąga stabilne ciśnienie rzędu 25.87 bar.

Zapisz się

Kurs FGAZ A1

Kurs doszkalający F-gaz z zakresu A1 z A-Cademy!

Jeśli posiadasz F-gazy kat. I i chcesz zdobyć nowe kompetencje w zakresie A1 to ten kurs jest właśnie dla Ciebie! Dzięki temu kursowi unikniesz podejmowania dodatkowych działań po wejściu w życie polskiej ustawy! Uzyskasz certyfikat wraz z suplementem w zakresie Rozporządzenia UE 2024/2215.

Ekologia: Wskaźniki GWP i ODP

W dobie unijnych kar za emisję gazów fluorowanych, R290 jest jedyną bezpieczną i bezemisyjną kartą przetargową dla branży grzewczej. Jako gaz pochodzenia naturalnego, propan posiada zerowy potencjał niszczenia warstwy ozonowej (ODP = 0). Jego potencjał globalnego ocieplenia (GWP) wynosi zaledwie 0.02 (zgodnie z najnowszymi, zaktualizowanymi wartościami unijnymi; dawniej podawano wartość 3). Dla porównania: wyciek 1 kg popularnego czynnika R32 odpowiada emisji aż 675 kg dwutlenku węgla (CO₂), natomiast wyciek 1 kg starszego czynnika R410A to równowartość emisji aż 2088 kg CO₂! Wybór R290 całkowicie eliminuje ten problem, zwalniając użytkownika z uciążliwego obowiązku rejestracji pompy w Centralnym Rejestrze Operatorów (CRO) oraz opłacania obowiązkowych, corocznych prób szczelności F-gazowych.

Bezpieczeństwo ATEX, Klasa Palności A3 i Limity Napełnienia

Mimo bezspornych zalet termodynamicznych, R290 jest sklasyfikowany jako gaz wysoce łatwopalny (grupa bezpieczeństwa A3). Granica wybuchowości propanu wynosi od 2.1% do 9.5% objętości w powietrzu (dolna granica palności LFL to ok. 39 g/m³). Oznacza to, że do zapłonu może dojść wyłącznie przy bardzo wysokim stężeniu gazu przy jednoczesnym kontakcie ze źródłem ognia. W nowoczesnych pompach ciepła typu monoblok cały obieg chłodniczy jest hermetycznie zamknięty w jednostce zewnętrznej i nie ma fizycznego kontaktu z wnętrzem domu. Dopuszczalna ilość czynnika R290 oraz wymagania dotyczące miejsca montażu zależą od konstrukcji urządzenia, sposobu jego instalacji, powierzchni i kubatury pomieszczenia oraz zastosowanych środków bezpieczeństwa. Należy każdorazowo stosować wymagania odpowiednich norm oraz dokumentację producenta konkretnego urządzenia.

Harmonogram szkolenia

Kurs doszkalający F-gaz z zakresu A1 | 2 dniowy

TEORIA
(mutlimedialnie)

1. Znajomość wymogów dotyczących etykietowania i specjalnych wymogów dotyczących łatwopalnych czynników chłodniczych w urządzeniach, układach i butlach z czynnikiem chłodniczym oraz specjalnych wymogów dotyczących przyłączy do butli.

2. Znajomość wymogów bezpieczeństwa dotyczących narzędzi i urządzeń serwisowania w zakresie m.in. wykrywania gazów, wykrywania wycieków (nieszczelności), wentylacji, środków ochrony indywidualnej, pomp próżniowych i urządzeń do odzysku; wymogi dotyczące unieszkodliwiania odzyskanych gazów.

3. Sprawdzanie, czy w miejscu, w którym znajduje się układ, wprowadzono środki z zakresu zdrowia i bezpieczeństwa zgodne z mającymi zastosowanie przepisami (np. oznakowania, wyjścia awaryjne, czujniki gazu, alarmy gazowe itp.).

4. Znajomość środków służących poprawie lub utrzymaniu efektywności energetycznej urządzeń z łatwopalnymi czynnikami chłodniczymi w czasie instalacji lub konserwacji

PRAKTYKA
(stacjonarnie)

5. Obliczanie napełnienia łatwopalnymi czynnikami chłodniczymi w układzie zgodnie z mającymi zastosowanie normami bezpieczeństwa.

6. Wykonanie analizy ryzyka przed rozpoczęciem pracy i wyeliminowanie lub, jeśli wyeliminowanie nie jest możliwe, wskazanie źródła niebezpieczeństwa.

7. Przygotowanie miejsca pracy i wybór odpowiednich narzędzi, urządzeń i środków ochrony na potrzeby pracy z układami, których działanie jest zależne od łatwopalnych czynników chłodniczych.

8. Bezpieczny odzysk łatwopalnych czynników chłodniczych z układu i napełnienie układu azotem.

9. Otwarcie układu, usunięcie i wymiana części składowej, zamknięcie układu.

10. Wykonanie próby ciśnieniowej w celu sprawdzenia szczelności układu.

11. Wykonanie próby ciśnieniowej w celu usunięcia wilgoci i sprawdzenia szczelności układu.

12. Napełnienie układu odpowiednią objętością węglowodorowych czynników chłodniczych.

13. Wykonanie kontroli szczelności układu metodą bezpośrednią.

14. Sporządzenie raportu na temat wykonanej pracy w zakresie serwisowania.

Złota checklista bezpiecznej pracy z czynnikiem R290 (BHP Serwisanta)

Każdy serwisant pracujący z propanem musi bezwzględnie przestrzegać rygorystycznych procedur bezpieczeństwa pracy w strefach zagrożonych wybuchem:
– Zapewnij wymuszoną i wydajną wentylację miejsca pracy przed otwarciem jakichkolwiek komponentów układu.
– Używaj wyłącznie certyfikowanych narzędzi nieiskrzących (narzędzia ręczne z brązu, bezpieczne stacje odzysku w wersji ATEX).
– Zainstaluj aktywny, skalibrowany detektor gazów palnych w najniższym punkcie pomieszczenia (propan jest cięższy od powietrza i gromadzi się przy ziemi).
– Przed rozpoczęciem lutowania twardego, bezwzględnie odzyskaj czynnik chłodniczy i dokładnie przepłucz cały układ azotem beztlenowym w celu usunięcia resztek gazu.
– Butle z czynnikiem R290 przechowuj i transportuj wyłącznie w pozycji stojącej, z nałożonymi kołpakami ochronnymi na zawory, z dala od bezpośrednich źródeł ciepła.

Kurs doszkalający F-gaz z zakresu A1 – Twoje rzetelne przygotowanie do pracy z nowymi czynnikami

Zapewniamy najwyższej jakości, specjalnie przygotowaną salę spełniającą wszelkie wymogi bezpieczeństwa. Nasi prowadzący to wysoko wyspecjalizowani specjaliści o ogromnym doświadczeniu!

Kurs doszkalajacy f-gaz z zakresu A1 - A-Cademy

Dzięki temu kursowi unikniesz podejmowania dodatkowych działań po wejściu w życie polskiej ustawy!
Uzyskasz certyfikat wraz z suplementem w zakresie Rozporządzenia UE 2024/2215.

Kurs doszkalajacy f-gaz z zakresu A1 - A-Cademy

szkolenie z teorii

szkolenie praktyczne

umiejętności
w zakresie A1

certyfikat wraz
z suplementem
w zakresie
Rozporządzenia 2024/2215

zyskujesz nowe umiejętności

Najbliższe szkolenia

Sprawdź i zarezerwuj najbliższy termin szkoleń! Liczba uczestników jest ograniczona.

Listopad 2026

07.11.2026 Zabrze 2-dniowe, hybrydowe Koszt: 950 zł Zapisz się
07.11.2026 Warszawa 2-dniowe, hybrydowe Koszt: 950 zł Zapisz się
07.11.2026 Poznań 2-dniowe, hybrydowe Koszt: 950 zł Zapisz się
28.11.2026 Zabrze 2-dniowe, hybrydowe Koszt: 950 zł Zapisz się
28.11.2026 Warszawa 2-dniowe, hybrydowe Koszt: 950 zł Zapisz się
28.11.2026 Poznań 2-dniowe, hybrydowe Koszt: 950 zł Zapisz się

Kontakt

Masz pytania?

Skontaktuj się z nami mailowo, telefonicznie lub wypełniając podany obok formularz kontaktowy!

Zobacz nas na